محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )

52

كتاب الجغرافية ( فارسى )

شهرهايى از جمله شيران « 1 » و روفان « 2 » و سنجار « 3 » قرار دارد . شكار گوهر « 4 » 33 - در همهء جزيره‌هايى كه پيش‌تر گفته شد ، به صورتى كه نحوهء شكار آن را وصف خواهيم كرد ، ان شاء اللّه تعالى ، گوهر شكار مىشود . گوهر از صدفى كه در اين دريا پديد مىآيد استخراج مىشود . در ماه نيسان كه برابر با آوريل است صدف‌ها روى آب مىآيند و باز مىشوند و در تمام طول ماه در همين وضعيت هستند . چنان‌چه در آن ماه از آسمان باران ببارد و در هر صدف يك قطره يا دو قطره يا كم‌تر يا بيش‌تر باران وارد شود آن صدف بسته مىشود و به ژرفاى دريا فرو مىرود و چنان‌چه بارانى در آن نيفتد تا آخر ماه روى آب بازمىماند [ پ r 10 ] و چون اوّل ماه مه درآمد همه صدف‌ها بسته مىشوند و به عمق دريا فرومىروند . اگر باران باريده باشد در آن سال گوهر فراوان خواهد بود . در هر صدفى كه آب باران باشد ، از هر قطره يك دانه گوهر درست مىشود ، آن دانه‌ها پيوسته در درون صدف‌ها بزرگ مىشوند ، پس هر كدام از صدف‌ها زودتر شكار شود دانه‌اش كوچك و هركدام ديرتر آشكار شود [ يا شكار شود ] دانه‌اش بزرگ خواهد بود ، و گفته شده است كه بزرگى دانه از باران است و آن‌چه از رطوبت و شبنم پديد مىآيد كوچك مىباشد و گفته‌اند كه دانهء بزرگ مرواريد از باران و دانهء كوچك از شبنم است . و هم گفته شده است كه بزرگى و كوچكى دانه بستگى به خود قطرهء باران دارد و خداوند

--> ( 1 ) . Shir n . ( 2 ) . Ruf n . ( 3 ) . Sindj r ; cf . E . I . , IV , 457 , Parm . Plessner . ( 4 ) . اشاره به مرواريد است ، كه در درياى پارس و اقيانوس هند شكار مىشود .